Boşanma davası devam ederken memurun hayatını kaybetmesi halinde sağ kalan eşe dul aylığı bağlanıp bağlanmayacağı, sosyal güvenlik mevzuatında önemli bir hukuki soruyu ortaya çıkarıyor. SGK’nin uygulamasına göre boşanma kesinleşmeden gerçekleşen ölüm, eşin aylık hakkını doğrudan ortadan kaldırmıyor. Ancak Yargıtay’ın 10 Mart 2026 tarihli kararı, ölümden sonra sürdürülen davada verilen kusur kararının bağlanmış dul aylığını dahi etkileyebileceğini gösterdi.
İçindekiler
- Boşanma Davası Sürerken Memur Vefat Ederse Dul Aylığı Bağlanır mı?
- Yargıtay’ın 2026 Kararında Dul Aylığı Neden Kesildi?
- SGK Aylığı Kesti ve Ödenen Paralar İçin Borç Çıkardı
- Yargıtay Dul Aylığının Kesilmesini Hukuka Uygun Buldu
- SGK Genelgesine Göre Dul Aylığı Hangi Durumda Kesiliyor?
- Türk Medeni Kanunu’nun 181. Maddesi Ne Diyor?
- 5434 ve 5510 Sayılı Kanunlara Tabi Memurlarda Durum Aynı mı?
- Boşanma Kararı Kesinleşmeden Ölüm Gerçekleşirse Ne Yapılmalı?
- Boşanma Davası Tek Başına Dul Aylığını Ortadan Kaldırmıyor
Boşanma sürecindeki eşlerden birinin vefat etmesi, hem miras haklarını hem de sosyal güvenlik kapsamında sağlanan aylıkları ilgilendiriyor.
Özellikle kamu görevlisinin boşanma davası devam ederken hayatını kaybetmesi durumunda, sağ kalan eşin Emekli Sandığı veya SGK üzerinden dul aylığı alıp alamayacağı merak ediliyor.
Bu konuda belirleyici olan yalnızca boşanma davasının açılmış olması değil. Vefat tarihinde evlilik bağının hukuken devam edip etmediği, mirasçıların davayı sürdürüp sürdürmediği ve mahkemenin sağ kalan eşin kusuru hakkında nasıl bir karar verdiği de önem taşıyor.
Nitekim Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2026 yılında verdiği karar, daha önce aylık bağlanan bir kişinin hakkının sonradan sona erdirilebildiğini ortaya koydu.
Boşanma Davası Sürerken Memur Vefat Ederse Dul Aylığı Bağlanır mı?
Boşanma davasının açılmış olması, evliliğin kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmiyor.
Türk hukukunda boşanma kararının evlilik üzerinde sonuç doğurabilmesi için kesinleşmesi gerekiyor.
Bu nedenle memur, boşanma davası devam ederken veya boşanma kararı henüz kesinleşmeden vefat ederse evlilik boşanmayla değil, ölümle sona eriyor.
SGK’nin 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi’nde de bu duruma yönelik özel bir düzenleme bulunuyor.
Genelgeye göre ölen sigortalının mirasçıları tarafından Türk Medeni Kanunu’nun 181. maddesi kapsamında davaya devam edilmemişse sağ kalan eşe, diğer yasal koşulları taşıması halinde ölüm aylığı bağlanabiliyor.
Dolayısıyla yalnızca boşanma davası açılmış olması, dul aylığının reddedilmesi için tek başına yeterli değil.
Ancak bazı durumlarda mirasçıların yargılamayı devam ettirmesi, aylık hakkının sonradan yeniden değerlendirilmesine neden olabiliyor.
Yargıtay’ın 2026 Kararında Dul Aylığı Neden Kesildi?
Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 10 Mart 2026 tarihli kararı, boşanma sürecinde eşini kaybeden bir kadına bağlanan ölüm aylığıyla ilgili.
Mahkeme kayıtlarına göre çiftin boşanma davası 6 Eylül 2013 tarihinde açıldı.
Dava devam ederken eşlerden biri 13 Mart 2015 tarihinde hayatını kaybetti.
Sağ kalan eşe, vefat eden eşinden dolayı 1 Nisan 2015 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandı.
Ancak ölen kişinin mirasçıları, boşanma davasında sağ kalan eşin kusurunun belirlenmesini istedi.
Aile mahkemesi, ölüm nedeniyle boşanma hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetti. Bununla birlikte sağ kalan eşin boşanmaya sebebiyet verecek derecede kusurlu olduğunu tespit etti.
Kusur tespitine ilişkin karar 16 Mayıs 2017 tarihinde kesinleşti.
SGK Aylığı Kesti ve Ödenen Paralar İçin Borç Çıkardı
Mahkeme kararının ardından SGK, 2018/38 sayılı Genelge kapsamında işlem yaptı.
Kadına bağlanan ölüm aylığı 1 Aralık 2018 tarihinden itibaren kesildi.
Kurum ayrıca bu tarihten sonra yapılan bazı aylık ödemeleri ile 2019, 2020 ve 2021 yıllarındaki bayram ikramiyelerinin geri alınması amacıyla borç tahakkuk ettirdi.
Sağ kalan eş ise bu işlemin hukuka aykırı olduğunu savunarak dava açtı.
İlk derece mahkemesi kadının talebini kabul etti ve yeniden aylık bağlanmasına karar verdi.
Ancak SGK’nin itirazı üzerine dosyayı inceleyen bölge adliye mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak davayı reddetti.
Uyuşmazlık bunun üzerine Yargıtay’a taşındı.
Yargıtay Dul Aylığının Kesilmesini Hukuka Uygun Buldu
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, dosyayı 10 Mart 2026 tarihinde karara bağladı.
Daire, sağ kalan eşin kusurlu bulunduğu kesinleşmiş mahkeme kararını ve SGK işlemini değerlendiren bölge adliye mahkemesi hükmünü hukuka uygun bularak onadı.
Böylece kadının dul aylığının yeniden bağlanması ve borçlu olmadığının tespiti yönündeki talebi reddedilmiş oldu.
Karar bilgileri:
| Karar bilgisi | Açıklama |
|---|---|
| Mahkeme | Yargıtay 10. Hukuk Dairesi |
| Esas numarası | 2025/14166 |
| Karar numarası | 2026/2986 |
| Karar tarihi | 10 Mart 2026 |
| Konu | Boşanma sırasında ölüm, dul aylığının kesilmesi ve borç işlemi |
| Sonuç | Bölge adliye mahkemesi kararının onanması |
Kararın önemi, boşanma davasının ölümle sona ermesine rağmen mirasçıların devam ettirdiği kusur tespiti sürecinin sosyal güvenlik hakkını etkileyebildiğini göstermesi.
Ancak bu sonuç, boşanma davası devam ederken eşini kaybeden herkesin dul aylığının kesileceği anlamına gelmiyor.
SGK Genelgesine Göre Dul Aylığı Hangi Durumda Kesiliyor?
SGK’nin 6 Kasım 2018 tarihli ve 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi’nde, boşanma davası sürerken gerçekleşen ölüm sonrasında eşin hak sahipliğinin nasıl değerlendirileceği açıklanıyor.
Genelgedeki düzenlemeye göre üç durum öne çıkıyor:
| Hukuki durum | Ölüm aylığı açısından sonuç |
|---|---|
| Boşanma davası sürerken eşlerden biri vefat eder, mirasçılar davaya devam etmez | Diğer şartlar mevcutsa sağ kalan eşe aylık bağlanabilir |
| Mirasçılar davayı kusur yönünden sürdürür ancak sağ kalan eşin kusuru ispatlanmaz | Sırf dava açılmış olması aylığı kesme gerekçesi oluşturmaz |
| Mirasçılar davaya devam eder ve sağ kalan eşin kusuru mahkeme kararıyla tespit edilir | Genelgede belirtilen koşullarda aylık hakkı sona erebilir |
Genelge, kusur tespitine ilişkin karar kesinleşene kadar hak sahipliği sıfatının devam ettiğini belirtiyor.
Bu kapsamda aylık, diğer şartlar mevcutsa kararın kesinleşmesine kadar ödenebiliyor. Kesinleşmeyi takip eden ödeme dönemi başından itibaren ise kesilebiliyor.
Dolayısıyla boşanma davasının açıldığı tarih ile kusur tespitine ilişkin kararın kesinleştiği tarih aynı hukuki sonucu doğurmuyor.
Somut dosyadaki aylık kesme ve geri ödeme işlemlerinin hangi tarihten başlatılacağı ise uygulanacak mevzuata ve dosyanın koşullarına göre değerlendiriliyor.
Türk Medeni Kanunu’nun 181. Maddesi Ne Diyor?
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 181. maddesi, boşanmanın eşlerin miras hakları üzerindeki sonuçlarını düzenliyor.
Maddenin ikinci fıkrası, boşanma davası devam ederken eşlerden birinin ölmesi halinde ölen eşin mirasçılarından birinin davaya devam edebilmesine imkân tanıyor.
Bu durumda sağ kalan eşin kusurunun ispatlanması halinde boşanmış eşlerin mirasçılığına ilişkin sonuçlar uygulanabiliyor.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor.
Ölüm gerçekleştikten sonra mahkemenin verdiği kusur kararı, ölen kişinin sağlığında tamamlanmamış boşanmayı sonradan gerçekleşmiş bir boşanmaya dönüştürmüyor.
Evlilik ölümle sona eriyor. Mirasçıların devam ettirdiği süreç ise sağ kalan eşin kusurunun ve buna bağlı hukuki sonuçların belirlenmesine yönelik oluyor.
SGK’nin genelgesi de belirli durumlarda bu kusur tespitini ölüm aylığı yönünden dikkate alıyor.
5434 ve 5510 Sayılı Kanunlara Tabi Memurlarda Durum Aynı mı?
Kamu görevlilerinin ölüm aylığı hakları değerlendirilirken kişinin hangi sosyal güvenlik mevzuatına tabi olduğu da önem taşıyor.
2008 yılı Ekim ayından önce Emekli Sandığı iştirakçisi olan kamu görevlilerinin haklarında, ilgili geçiş hükümleri kapsamında 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu uygulanabiliyor.
İlk defa 2008 Ekim ayı başından sonra kamu görevlisi olarak sigortalı olanlar ise genel olarak 5510 sayılı Kanun hükümlerine tabi bulunuyor.
Her iki sistemde de hak sahibi eşin aylık alabilmesi için evlilik ilişkisinin hukuki durumu ve ilgili aylık bağlama koşulları önem taşıyor.
Ancak prim veya hizmet süresi şartları, aylığın hesaplanması ve diğer hak sahipliği hükümleri bakımından iki sistem arasında farklılıklar olabiliyor.
Bu nedenle 5510 kapsamındaki bir dosyaya ilişkin SGK genelgesi ve Yargıtay kararının her 5434 dosyasında hiçbir ek inceleme yapılmadan aynı sonuçla uygulanacağı varsayılmamalı.
Özellikle ölüm aylığının daha önce bağlandığı dosyalarda, uygulanan kanun ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan düzenlemeler birlikte incelenmeli.
Boşanma Kararı Kesinleşmeden Ölüm Gerçekleşirse Ne Yapılmalı?
Boşanma süreci devam ederken eşini kaybeden ve ölüm aylığı talep etmek isteyen kişilerin öncelikle evliliğin ölüm tarihindeki hukuki durumunu belirlemesi gerekiyor.
Bunun yanında, devam eden aile mahkemesi dosyasında mirasçıların kusur tespitine yönelik bir taleplerinin olup olmadığı da önem taşıyor.
SGK, aylık bağlama sürecinde gerekli koşulları ve hak sahipliğini değerlendiriyor.
Kamu görevlilerinin hak sahipleri, bağlı oldukları sosyal güvenlik statüsüne göre SGK üzerinden ölüm aylığı başvurusunda bulunabiliyor.
SGK’nin resmî bilgilendirmesine göre 5510 sayılı Kanun’a tabi 4/c sigortalıları ile 5434 sayılı Kanun’a tabi kamu görevlilerinin hak sahipleri, Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına başvurabiliyor. Uygun işlemler için e-Devlet üzerinden başvuru imkânı da bulunuyor.
Aylığın reddedilmesi, kesilmesi veya geçmiş ödemeler için borç çıkarılması halinde ise SGK’nin gerekçeli işlemi ve ilgili mahkeme kararının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Bu tür uyuşmazlıklarda itiraz ve dava süreleri önem taşıdığından somut dosyaya ilişkin hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Boşanma Davası Tek Başına Dul Aylığını Ortadan Kaldırmıyor
SGK düzenlemesi ve Yargıtay’ın 2026 tarihli kararı birlikte değerlendirildiğinde, boşanma davası devam ederken gerçekleşen ölümün tek başına sağ kalan eşin dul aylığı hakkını ortadan kaldırmadığı anlaşılıyor.
Buna karşılık ölen eşin mirasçılarının davaya devam etmesi, sağ kalan eşin kusurunun mahkeme kararıyla tespit edilmesi ve ilgili kararın kesinleşmesi, SGK açısından aylığın kesilmesine neden olabiliyor.
Bu yüzden her dosyada boşanma davasının hangi aşamada olduğu, kesinleşmiş bir kusur kararı bulunup bulunmadığı ve hangi sosyal güvenlik hükümlerinin uygulanacağı ayrı ayrı incelenmeli.
Memur hakları, emeklilik, dul ve yetim aylıkları ile SGK uygulamalarına ilişkin güncel gelişmeleri İşin Olsa’dan takip edebilir, yeni haber bildirimleri için İşin Olsa mobil uygulamasını indirebilirsiniz.
