Devlet memurlarının ticaret yapıp yapamayacağı konusu uzun yıllardır merak edilen konular arasında yer alıyor. Özellikle girişimcilik planı yapan ailelerde en çok sorulan sorulardan biri de “Devlet memurunun eşi iş yeri açabilir mi?” sorusu oluyor.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında memurların ticaret yapmasına yönelik çeşitli sınırlamalar bulunurken, memur eşlerinin ticari faaliyetleri konusunda farklı hükümler uygulanıyor. Peki devlet memurunun eşi şirket kurabilir mi? Memur eşinin açtığı iş yerinde çalışabilir mi? İşte merak edilen tüm detaylar…
Devlet Memurları Ticaret Yapabilir mi?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 28. maddesine göre devlet memurlarının tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek faaliyetlerde bulunmaları yasaktır.
Bu kapsamda devlet memurları;
- Market açamaz,
- Kafe veya restoran işletemez,
- E-ticaret şirketi kuramaz,
- Serbest meslek faaliyeti yürütemez,
- Ticari işletme sahibi olamaz.
Kısacası bir devlet memurunun kendi adına ticari işletme açması veya işletmesi genel kural olarak mümkün değildir.
Devlet Memurunun Eşi İş Yeri Açabilir mi?
Evet. Mevzuatta devlet memurunun eşinin ticaret yapmasını engelleyen herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Bu nedenle memurun eşi;
- Şahıs şirketi kurabilir,
- Limited şirket kurabilir,
- Anonim şirkete ortak olabilir,
- Esnaf olarak faaliyet gösterebilir,
- Kafe, restoran, mağaza veya farklı bir iş yeri açabilir.
Eş tarafından yürütülen ticari faaliyetler tek başına memur açısından disiplin cezası gerektiren bir durum oluşturmaz.
Memur Eşinin Şirketi Varsa Kuruma Bildirilmesi Gerekir mi?
657 sayılı Kanun kapsamında bazı durumlarda memurların eşlerinin yürüttüğü ticari faaliyetler hakkında kurumlarını bilgilendirmeleri gerekebilmektedir.
Bu nedenle eş tarafından açılan şirket veya yürütülen ticari faaliyet konusunda kurumun personel biriminden görüş alınması faydalı olacaktır. Kurumların uygulamaları farklılık gösterebildiğinden resmi görüş alınması her zaman daha güvenli bir yöntemdir.
Memur Eşi Üzerinden Şirket Kurabilir mi?
Bu konuda dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrıntı bulunuyor.
Şirket eş adına kurulabilir. Ancak işletmenin gerçek yöneticisi veya ticari faaliyetleri yürüten kişi devlet memuru olamaz.
Mevzuat yalnızca şirketin kimin adına kayıtlı olduğuna değil, fiilen ticaret yapılıp yapılmadığına da bakmaktadır.
Örneğin;
- İş yerindeki kararları memur veriyorsa,
- Alım satım işlemlerini memur yürütüyorsa,
- Müşterilerle memur ilgileniyorsa,
- Ticari faaliyetleri memur yönetiyorsa,
işletme eş adına kayıtlı olsa bile durum farklı değerlendirilebilir.
Memur, Eşinin İş Yerini Kendisi İşletebilir mi?
Uygulamada en çok karşılaşılan sorulardan biri de budur.
İş yerinin resmi sahibi eş olsa bile, devlet memurunun fiilen işletmecilik yapması veya ticari faaliyet yürütmesi riskli bir durum olarak değerlendirilmektedir.
Örneğin;
- Kafenin günlük işletmesini yürütmek,
- E-ticaret mağazasını yönetmek,
- Ticari sözleşmeleri imzalamak,
- Şirket adına pazarlama yapmak,
- Müşteri ilişkilerini yürütmek,
657 sayılı Kanun kapsamında ticari faaliyet olarak değerlendirilebilir.
Bu nedenle “iş yeri eşimin üzerine ama işletmeyi ben yönetiyorum” yaklaşımı hukuki açıdan güvenli değildir.
Devlet Memuru Eşinin İş Yerinde Çalışabilir mi?
Genel kural olarak devlet memurlarının özel sektörde çalışmaları da yasaktır.
Bu nedenle memurun eşine ait işletmede çalışan olarak görev alması veya sigortalı şekilde çalışması çoğu durumda mevzuata aykırılık oluşturabilir.
Özellikle düzenli görev alınması ve ücret karşılığı çalışılması halinde disiplin yönünden sorun yaşanabilmektedir.
Memurlar Hangi Gelirleri Elde Edebilir?
Devlet memurlarının ticaret yapmaları yasak olsa da bazı gelir türlerini elde etmelerinde engel bulunmamaktadır.
Bunlar arasında;
- Kira gelirleri,
- Banka mevduat faizleri,
- Temettü gelirleri,
- Miras yoluyla elde edilen mal varlıklarından doğan gelirler,
- Kanunun izin verdiği ortaklık ve yatırım gelirleri,
yer almaktadır.
Bu gelirler genellikle ticari faaliyet kapsamında değerlendirilmez. Ancak sürekli gelir sağlayan veya ticari niteliğe yaklaşan faaliyetlerde uzman görüşü alınması yararlı olacaktır.
Sonuç
Devlet memurlarının ticaret yapmaları 657 sayılı Kanun kapsamında yasaklanmıştır. Ancak memurun eşi kendi adına şirket kurabilir, iş yeri açabilir ve ticari faaliyet yürütebilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, işletmenin fiilen devlet memuru tarafından yönetilmemesidir. Aksi durumda disiplin yönünden çeşitli sorunlar ortaya çıkabilir.
Mevzuat hükümleri ve kurum uygulamaları zaman zaman değişebildiğinden, özel durumlarda kurum personel birimlerinden veya hukuk uzmanlarından görüş alınması önem taşımaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Devlet memurunun eşi şahıs şirketi açabilir mi?
Evet. Mevzuatta buna engel olan bir düzenleme bulunmamaktadır.
Memur eşinin şirketine ortak olabilir mi?
Bazı ortaklık türlerinde özel hükümler bulunmaktadır. Somut duruma göre değerlendirme yapılmalıdır.
Memur eşinin iş yerinde çalışabilir mi?
Genel kural olarak devlet memurlarının özel sektörde çalışmaları yasaktır.
Memur eşi adına açılan şirketi yönetebilir mi?
Hayır. Şirket eş adına olsa bile ticari faaliyetlerin fiilen memur tarafından yürütülmesi sorun oluşturabilir.
Memurun eşinin ticaret yapması disiplin suçu mudur?
Hayır. Eşin ticaret yapması tek başına memur açısından disiplin cezası gerektirmez.
📲 Artık haberler size gelsin
📲 Güncel ilanlar ve haberlerden haberdar olmak için İşin Olsa mobil uygulamasını indir.
Google Play
App Store
Instagram
