Yurt dışında yaşayan çifte vatandaşların askerlik yükümlülüğüne ilişkin yeni bir düzenleme gündeme geldi. AK Parti Merkez Yürütme Kurulu toplantısında ele alınan çalışmayla, başka bir ülkenin de vatandaşı olan ve o ülkede zorunlu askerlik hizmetini tamamlayan Türk vatandaşlarının Türkiye’de yeniden askerlik yapmak zorunda kalmaması hedefleniyor. Düzenlemenin bu yasama döneminde TBMM’ye sunulması planlanırken henüz yürürlüğe giren bir muafiyet kararı bulunmuyor. Peki, çifte vatandaşlara askerlik muafiyeti kimleri kapsayacak, mevcut askerlik ertelemesi ve dövizle askerlik şartları değişecek mi? İşte ayrıntılar…
İçindekiler
- Çifte Vatandaşlara Askerlik Muafiyeti İçin Yeni Düzenleme Hazırlanıyor
- Askerlik Muafiyeti Kimleri Kapsayacak?
- 2019 Yılında Askerlik Kuralları Değişmişti
- Hangi Ülkelerde Yapılan Askerlik Türkiye’de Geçerli Sayılıyor?
- Çifte Vatandaşların Askerliği Kaç Yaşına Kadar Erteleniyor?
- Dövizle Askerlik Şartları Değişecek mi?
- Askerlik Ertelemesi, Dövizle Askerlik ve Yeni Muafiyet Arasındaki Fark
- Çifte Vatandaşlara Askerlik Muafiyeti Yasası Meclisten Geçti mi?
- Almanya, Avusturya ve Diğer Ülkelerdeki Türk Vatandaşları Ne Yapmalı?
- Çifte Vatandaşlara Askerlik Muafiyeti Ne Zaman Çıkacak?
Yurt dışında yaşayan milyonlarca Türk vatandaşını ilgilendiren askerlik uygulamalarında yeni bir yasal düzenleme hazırlığı gündeme taşındı.
Özellikle iki farklı ülkenin vatandaşlığına sahip olan ve yaşadıkları ülkede zorunlu askerlik görevini tamamlayan kişilerin Türkiye’deki askerlik yükümlülüğü yeniden değerlendiriliyor.
AK Parti’nin ekim ayında gerçekleştirilen Merkez Yürütme Kurulu (MYK) toplantısında, yurt dışındaki Türk vatandaşlarının yaşadığı sorunlara yönelik düzenlemeler ele alındı.
9 Ekim 2026 tarihinde Türkiye gazetesinde Emrah Özcan imzasıyla yayımlanan habere göre, toplantıda AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Dış İlişkiler Başkanı Zafer Sırakaya tarafından çifte vatandaşların askerlik durumuna ilişkin bir sunum gerçekleştirildi.
Sunumun ardından, yurt dışında zorunlu askerlik hizmetini tamamlamış çifte vatandaşların Türkiye’de yeniden askerlik yapmak zorunda kalmamasına yönelik bir kanun teklifinin hazırlanması gündeme geldi.
Ancak söz konusu düzenleme henüz yasalaşmadı. Mevcut askerlik yükümlülükleri devam ediyor.
Çifte Vatandaşlara Askerlik Muafiyeti İçin Yeni Düzenleme Hazırlanıyor
Türkiye gazetesinin 9 Ekim tarihli haberinde, AK Parti MYK toplantısında yurt dışında yaşayan çifte vatandaşların askerlik sorununa yönelik çalışma yapılmasının kararlaştırıldığı belirtildi.
Hazırlığın temel amacı, yabancı bir ülkede zorunlu askerlik hizmetini tamamlayan Türk vatandaşlarının aynı yükümlülüğü Türkiye’de yeniden yerine getirmelerinin önüne geçilmesi.
Demirören Haber Ajansının 8 Ekim tarihli haberinde de Zafer Sırakaya’nın MYK toplantısında yurt dışındaki Türk toplumunu ilgilendiren yasal düzenlemeler hakkında sunum yaptığı bildirilmişti.
Bu kapsamda, başka ülkede askerlik yapan çifte vatandaşların hizmetlerinin Türkiye’de tanınması konusu da değerlendirildi.
Çalışmanın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında ele alınarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulacağı aktarıldı.
Basına yansıyan bilgilere göre düzenlemenin mevcut yasama döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisine getirilmesi hedefleniyor.
Ancak teklifin kesin metni, kapsamı ve yürürlük tarihi henüz açıklanmış değil.
Askerlik Muafiyeti Kimleri Kapsayacak?
Hazırlık aşamasındaki düzenlemede üç temel durum öne çıkıyor.
Buna göre yeni uygulamanın;
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığının yanında başka bir ülkenin vatandaşlığına da sahip olanları,
- Vatandaşı oldukları yabancı ülkede ikamet edenleri,
- O ülkede zorunlu askerlik hizmetini tamamlayanları
kapsaması hedefleniyor.
Buradaki en önemli ayrıntı, çifte vatandaşlık ile başka ülkede zorunlu askerlik hizmetini tamamlamış olmanın farklı koşullar olması.
Yalnızca iki ülkenin vatandaşlığına sahip olmak, hazırlanan düzenleme kapsamında otomatik askerlik muafiyeti kazanılacağı anlamına gelmiyor.
Örneğin Türk vatandaşlığının yanında Almanya, Avusturya veya başka bir ülkenin vatandaşlığına sahip olup o ülkede askerlik yapmamış bir kişinin bu düzenlemeden yararlanıp yararlanamayacağı kesinleşmiş değil.
Benzer şekilde yabancı ülkede gönüllü askerlik yapanların veya askerlik yerine başka bir hizmet gerçekleştirenlerin hangi şartlarda kapsama alınacağı da henüz açıklanmadı.
Bu ayrıntıların kanun teklifi yayımlandığında netleşmesi bekleniyor.
2019 Yılında Askerlik Kuralları Değişmişti
Çifte vatandaşların askerlik yükümlülüğüne yönelik yeni çalışmayı önemli kılan gelişmelerden biri, 26 Haziran 2019 tarihinde yürürlüğe giren 7179 sayılı Askeralma Kanunu.
Türkiye’de daha önce belirli ülkelerde yapılan askerlik hizmetlerinin Türkiye’de yerine getirilmiş sayılmasını sağlayan mevzuat hükümleri bulunuyordu.
Ancak 7179 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle bu kapsamda uygulanan eski askerlik tanıma işlemlerine son verildi.
Millî Savunma Bakanlığının açıklamasına göre, başka bir ülkenin vatandaşlığına da sahip olup o ülkede zorunlu askerlik yapan kişilerin Türkiye’de askerlik hizmetini tamamlamış sayılmasına ilişkin eski uygulama 26 Haziran 2019 itibarıyla kaldırıldı.
Bununla birlikte ikili uluslararası anlaşmalar ve eski mevzuata bağlı bazı kazanılmış haklar korunuyor.
Dolayısıyla 2019 sonrasında başka bir ülkede askerlik yapmış olmak, kural olarak Türkiye’deki askerlik yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.
Yeni çalışma, 2019 sonrasında ortaya çıkan mükerrer askerlik sorununu yeniden düzenlemeyi amaçlıyor.
Mevcut kuralların ayrıntıları Millî Savunma Bakanlığının vatandaşlık işlemleri sayfasından incelenebiliyor.
Hangi Ülkelerde Yapılan Askerlik Türkiye’de Geçerli Sayılıyor?
Yürürlükteki mevzuatta yabancı ülkelerde tamamlanan askerlik hizmetinin Türkiye’de tanınmasına ilişkin istisnalar bulunuyor.
Dışişleri Bakanlığının konsolosluk bilgilendirmesine göre, Türkiye’nin bu konuda mevcut ikili anlaşmaları Tunus ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ile bulunuyor.
Bu ülkelerde yerine getirilen askerlik hizmetleri, ilgili anlaşma hükümleri çerçevesinde Türkiye’deki askerlik yükümlülüğü bakımından değerlendirilebiliyor.
Bunun dışında daha eski tarihlerde farklı ülkelerde yapılan askerlik hizmetleri için de önceki mevzuata dayalı haklar bulunabiliyor.
Bazı örnekler şöyle:
| Ülke | Eski mevzuat açısından önemli tarih |
|---|---|
| Almanya | 1 Temmuz 2011 öncesi |
| Avusturya | 26 Haziran 2019 öncesi |
| Danimarka | 26 Haziran 2019 öncesi |
| Finlandiya | 26 Haziran 2019 öncesi |
| Hollanda | 1 Ocak 1997 öncesi |
| Belçika | 1 Ocak 1998 öncesi |
| Fransa | 1 Ocak 1999 öncesi |
Bu tarihler, ilgili ülkelerde gerçekleştirilen askerlik hizmetlerinin eski düzenlemeler kapsamında değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
Ancak belirtilen tarihlerden önce askerlik yapmış herkesin herhangi bir işlem yapmadan otomatik olarak muaf sayıldığı düşünülmemeli.
Askerliğin yapıldığını veya yapılmış sayıldığını gösteren belgeler ve kişinin geçmiş askerlik işlemleri önem taşıyor.
Ayrıca Millî Savunma Bakanlığının açıklamasına göre, 26 Haziran 2019 tarihine kadar muafiyete esas belgeleriyle başvurmuş ancak işlemleri sonuçlanmamış bazı kişilerin başvuruları eski mevzuat kapsamında değerlendirilebiliyor.
Ülke bazında ayrıntılı açıklamalara Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Bilgilendirme Sayfası üzerinden ulaşılabiliyor.
Çifte Vatandaşların Askerliği Kaç Yaşına Kadar Erteleniyor?
Yurt dışında yaşayan çifte vatandaşların askerlik konusunda yararlanabildiği uygulamalardan biri de askerlik ertelemesi.
7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 38’inci maddesi kapsamında, ilgili koşulları karşılayan kişilerin askerlikleri 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenebiliyor.
Örneğin 1991 doğumlu bir yükümlü, erteleme şartlarını taşımaya devam etmesi halinde 31 Aralık 2026 tarihine kadar erteleme hakkından yararlanabilir.
Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor.
35 yaş sınırı, askerlik yükümlülüğünün kendiliğinden sona erdiği yaş değil; yurt dışı ertelemesi için uygulanan sınırdır.
Çifte vatandaşların bu haktan yararlanabilmeleri için vatandaşlığına sahip oldukları yabancı ülkede ikamet etmeleri ve gerekli belgelerle Türk konsolosluğuna başvurmaları gerekiyor.
İkamet, askerlik durumu ve diğer yasal koşullar da değerlendirmeye alınıyor.
Ayrıca yurt dışı ertelemesinin devamı için gerekli şartların sonradan kaybedilmesi halinde erteleme iptal edilebiliyor.
Ayrıntılı koşullar Millî Savunma Bakanlığının Yurt Dışı Erteleme İşlemleri sayfasında açıklanıyor.
Dövizle Askerlik Şartları Değişecek mi?
Yeni muafiyet hazırlığıyla ilgili en fazla merak edilen konulardan biri de dövizle askerlik uygulaması.
Mevcut sistemde yurt dışında yaşayan ve kanuni koşulları karşılayan Türk vatandaşları dövizle askerlik hizmetinden yararlanabiliyor.
7179 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesine göre dövizle askerlik için belirli çalışma veya yurt dışında bulunma süreleri aranıyor.
Uygulamada öne çıkan şartlar şöyle:
| Şart | Mevcut uygulama |
|---|---|
| Yurt dışında gerekli çalışma veya bulunma süresi | En az 3 yıl (1.095 gün) |
| Çifte vatandaşlar için çalışma zorunluluğu | Gerekli bulunma süresi sağlanırsa aranmaz |
| Uzaktan eğitim | Tamamlanması gerekir |
| Ödeme | Belirlenen döviz tutarı peşin ödenir |
| Dövizle askerlikte yaş sınırı | Bulunmuyor |
Burada çifte vatandaşlara yönelik ayrı bir ayrıntı bulunuyor.
Yurt dışında ikamet eden çok vatandaşlık statüsündeki kişiler, ilgili ülkede 1.095 günlük fiilî bulunma süresini tamamlamaları durumunda ayrıca üç yıl çalışmış olma şartı aranmadan dövizle askerlik başvurusu yapabiliyor.
Ancak bu durum ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor.
Dövizle askerlik kapsamında belirlenen ücretin peşin olarak ödenmesi gerekiyor.
Yeni hazırlanan askerlik muafiyeti düzenlemesi ile mevcut dövizle askerlik uygulaması birbirinden farklı.
Hazırlanan çalışmanın amacı, başka ülkede zorunlu askerlik görevini tamamlamış kişilerin hizmetlerinin Türkiye’de tanınması.
Dövizle askerlik ise kanunda belirtilen şartları sağlayan kişilerin ödeme ve diğer işlemlerle askerlik yükümlülüklerini yerine getirebildikleri ayrı bir uygulama.
Yeni hazırlığın dövizle askerlik ücretini kaldıracağına, düşüreceğine veya bütün çifte vatandaşları ödeme yapmadan muaf tutacağına ilişkin açıklanmış bir hüküm bulunmuyor.
Güncel başvuru şartları MSB Dövizle Askerlik İşlemleri sayfasında yer alıyor.
Askerlik Ertelemesi, Dövizle Askerlik ve Yeni Muafiyet Arasındaki Fark
Üç uygulama arasındaki farklılık şöyle özetlenebilir:
| Uygulama | Ne anlama geliyor? |
|---|---|
| Yurt dışı askerlik ertelemesi | Şartları karşılayan kişinin askerlik işlemlerinin belirli süre ertelenmesi |
| Dövizle askerlik | Kanuni süre, eğitim ve ödeme şartlarıyla askerlik yükümlülüğünün yerine getirilmesi |
| Hazırlanan yeni muafiyet | Başka ülkede tamamlanan zorunlu askerlik hizmetinin Türkiye’de tanınmasının hedeflenmesi |
Erteleme, askerlik yükümlülüğünü tamamen ortadan kaldırmıyor.
Dövizle askerlikte ise belirlenen kanuni işlemlerin yerine getirilmesi gerekiyor.
Yeni düzenleme henüz yasalaşmadığı için üçüncü başlık altında yer alan muafiyet, şu an başvurulabilecek yeni ve yürürlükte bir hak olarak değerlendirilemiyor.
Çifte Vatandaşlara Askerlik Muafiyeti Yasası Meclisten Geçti mi?
Hayır. 11 Ekim 2026 itibarıyla hazırlanan yeni düzenlemenin TBMM’de kabul edildiğine ilişkin doğrulanmış bir karar bulunmuyor.
Basına yansıyan gelişme, konunun AK Parti MYK toplantısında görüşülmesi ve ilgili kanun teklifinin hazırlanmasının planlanmasıyla sınırlı.
Yasalaşma bakımından mevcut durum şöyle:
| Yasama aşaması | Durum |
|---|---|
| AK Parti MYK toplantısında değerlendirme | Gündeme geldi |
| Kanun teklifi hazırlığı | Basına yansıdı |
| Kesin teklif metni ve esas numarası | Doğrulanmadı |
| TBMM komisyon görüşmesi | Takvim açıklanmadı |
| Genel Kurul kabulü | Doğrulanmadı |
| Resmî Gazete’de yayımlanma | Gerçekleştiği doğrulanmadı |
| Yürürlük tarihi | Henüz belli değil |
Bir kanun teklifinin hazırlanması veya Meclise sunulmasının planlanması, düzenlemenin yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.
Teklifin TBMM’ye sunulmasının ardından ilgili komisyonlarda ve Genel Kurulda yapılacak değerlendirmeler belirleyici olacak.
Nihai metnin kabul edilmesi halinde uygulamanın kapsamı, başvuru şartları ve yürürlük tarihi kesinleşecek.
Meclisteki kanun tekliflerine ilişkin güncel bilgiler Türkiye Büyük Millet Meclisinin resmî internet sitesinden takip edilebiliyor.
Almanya, Avusturya ve Diğer Ülkelerdeki Türk Vatandaşları Ne Yapmalı?
Yurt dışında yaşayan ve birden fazla vatandaşlığa sahip olan kişilerin, yeni düzenleme henüz yürürlüğe girmediği için mevcut askerlik işlemlerini yürürlükteki mevzuata göre takip etmeleri gerekiyor.
Özellikle başka bir ülkede zorunlu askerlik hizmetini tamamlamış kişilerin;
- Askerlik hizmetini gösteren resmî belgelerini saklaması,
- Türkiye’deki askerlik durumlarını kontrol etmesi,
- Eski dönemlere ilişkin kazanılmış haklarının bulunup bulunmadığını araştırması,
- Erteleme süreleri ve dövizle askerlik koşulları hakkında konsolosluklardan bilgi alması,
- Yeni kanun teklifi yayımlandığında nihai kapsamını incelemesi
önem taşıyor.
Yabancı bir ülkenin askerlik mevzuatı kapsamında hizmetini tamamlamış olmak ile Türk vatandaşlığına sonradan geçmeden önce yapılan askerliğin değerlendirilmesi de farklı yasal hükümlere tabi olabiliyor.
Bu nedenle her çifte vatandaşın askerlik durumu aynı koşullarda değerlendirilmiyor.
Özellikle geçmiş askerlik hizmetleri, vatandaşlık kazanma tarihleri ve daha önce yapılmış konsolosluk işlemleri bakımından kişisel durumların ayrıca incelenmesi gerekiyor.
Çifte Vatandaşlara Askerlik Muafiyeti Ne Zaman Çıkacak?
Hazırlanan düzenlemenin ne zaman TBMM’ye sunulacağı ve hangi tarihte yürürlüğe gireceği henüz kesinleşmedi.
9 Ekim 2026 tarihinde basına yansıyan bilgilere göre çalışmanın mevcut yasama döneminde Meclis gündemine taşınması hedefleniyor.
Ancak teklifin içeriği değişebileceği gibi yasama sürecine ilişkin herhangi bir kesin takvim de açıklanmış değil.
Bu nedenle şu an için bütün çifte vatandaşların askerlikten muaf tutulduğu veya başka ülkede askerlik yapanların Türkiye’deki yükümlülüklerinin sona erdiği yönünde bir değerlendirme yapılamaz.
Yeni düzenlemenin hedeflediği kişiler, başka bir ülkenin de vatandaşlığına sahip olup o ülkede zorunlu askerlik hizmetini tamamlayan Türk vatandaşları.
Mevcut askerlik ertelemesi, ikili anlaşmalar ve dövizle askerlik hükümleri ise yeni bir kanun yürürlüğe girene kadar geçerliliğini koruyor.
Askerlik kanun tekliflerini, bedelli ve dövizle askerlik düzenlemelerini, askerlik ertelemesiyle ilgili gelişmeleri ve TBMM gündemindeki yeni kararları İşin Olsa üzerinden takip edebilir, önemli duyurulardan haberdar olmak için İşin Olsa mobil uygulamasını indirebilirsiniz.
