Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılar için emeklilik hesabında önemli bir avantaj uygulanıyor. Şartları taşıyan annelerin uygun çalışma sürelerinin dörtte biri prim günlerine eklenirken, aynı süre emeklilik yaşından da indiriliyor.
İçindekiler
Ancak bu hak, engelli raporu bulunan çocuğu olan bütün annelere otomatik olarak uygulanmıyor. Çocuğun durumunun mevzuattaki kriterlere uygun olması ve gerekli sağlık kurulu değerlendirmelerinin yapılması gerekiyor.
360 Günlük Prime 90 Gün İlave Ediliyor
5510 sayılı Kanun kapsamında uygulanan sistemde, 1 Ekim 2008 sonrasında şartları taşıyan çalışma sürelerinin dörtte biri toplam prim gününe ekleniyor.
Örneğin kapsam dahilinde 360 gün prim ödeyen bir kadın sigortalı için hesap şöyle yapılıyor:
- Normal prim süresi: 360 gün
- İlave edilen süre: 90 gün
- Emeklilik hesabında dikkate alınan toplam süre: 450 gün
Üstelik avantaj yalnızca prim gününün artmasıyla sınırlı kalmıyor.
Eklenen 90 günlük süre aynı zamanda emeklilik yaş haddinden de indiriliyor.
Hem Prim Artıyor Hem Emeklilik Yaşı Öne Çekiliyor
Düzenlemenin en dikkat çekici tarafı iki ayrı avantaj sağlaması.
Şartları taşıyan kadın sigortalının çalışma süresinin dörtte biri:
- Toplam prim ödeme gün sayısına ekleniyor.
- Emekli olunması gereken yaştan indiriliyor.
Bu nedenle uygun çalışma süresi arttıkça sağlanan avantaj da büyüyebiliyor.
Ancak kaç yıl erken emekli olunabileceği herkes için aynı değil. Sonuç; annenin çalışma süresine, sigortalılık geçmişine, çocuğun bakım ihtiyacının başladığı döneme ve kişisel emeklilik şartlarına göre değişiyor.
Kritik Tarih 1 Ekim 2008
Uygulamada 1 Ekim 2008 tarihi önem taşıyor.
İlave prim ve yaş indirimi hesabında, mevzuatta belirlenen şartların geçerli olduğu ve 1 Ekim 2008 sonrasına denk gelen sigortalılık süreleri dikkate alınıyor.
Bu nedenle yıllardır çalışan her annenin bütün hizmet süresinin otomatik olarak yüzde 25 artırılması söz konusu değil.
Her Engelli Çocuğu Olan Anne Yararlanamıyor
Erken emeklilik avantajında en fazla yanlış anlaşılan noktalardan biri kapsam.
Düzenleme, yalnızca çocuğunun engelli raporu bulunmasına bağlı olarak herkese uygulanmıyor.
Çocuğun başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli olduğunun ilgili mevzuata göre tespit edilmesi gerekiyor. Sağlık kurulu değerlendirmeleri ve SGK tarafından yapılacak inceleme bu noktada belirleyici oluyor.
Dolayısıyla her engellilik raporu aynı emeklilik hakkını doğurmuyor.
18 Yıllık Çalışmada Avantaj 1.620 Güne Çıkabilir
Hesabın nasıl büyüyebileceğini göstermek için 18 yıllık uygun çalışma süresi örnek alınabilir.
18 yıl, 360 gün üzerinden hesaplandığında 6.480 günlük prim süresine karşılık geliyor.
Bu sürenin dörtte biri:
6.480 ÷ 4 = 1.620 gün
oluyor.
Şartların tüm dönem boyunca geçerli olduğu varsayılırsa toplam prim etkisi 8.100 güne çıkabiliyor. Aynı 1.620 günlük süre emeklilik yaşından da indirilebiliyor.
Ancak bu yaklaşık 4,5 yıllık avantaj, herkes için sabit bir erken emeklilik süresi anlamına gelmiyor. Bu yalnızca şartların 18 yıl boyunca kesintisiz sağlandığı örnek bir hesaplama.
Emeklilik Hesabı Kişiye Göre Değişiyor
Bu haktan yararlanacak kadınların emeklilik tarihi yalnızca ilave prim hesabına bakılarak belirlenemiyor.
İlk sigortalılık tarihi, toplam prim günü, tabi olunan sigortalılık statüsü, yaş şartı ve çocuğun sürekli bakım ihtiyacının geçerli olduğu süre birlikte değerlendiriliyor.
Bu nedenle kişisel emeklilik tarihinin belirlenmesinde SGK kayıtları ve kişinin kendi sigortalılık geçmişi esas alınmalı.
Emeklilik, sosyal güvenlik ve kamu çalışanlarını ilgilendiren güncel gelişmeleri İşin Olsa’dan takip edebilir, yeni haber bildirimleri için İşin Olsa mobil uygulamasını indirebilirsiniz.
