Yeşil pasaport hakkının genişletilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisine yeni bir kanun teklifi sunuldu. Doktor, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacıları ilgilendiren düzenlemede en az 15 yıl fiilî mesleki kıdem şartı öne çıkıyor. Ancak teklif yalnızca çalışma süresini esas almıyor. Meslek kuruluşuna kayıtlı olma ve belirli suçlar bakımından soruşturma veya kovuşturma bulunmaması şartları da aranacak. Düzenleme henüz yasalaşmadı.
İçindekiler
- Yeşil Pasaport Verilmesi Önerilen 4 Meslek Hangileri?
- Yeşil Pasaport İçin 15 Yıl Çalışmak Yeterli Olmayacak
- 15 Yıllık Süre Nasıl Hesaplanacak?
- Meslek Birliği Kaydı Zorunlu Olacak
- Yeşil Pasaport İçin Adli Soruşturma Şartı da Bulunuyor
- Özel Sektörde Çalışan Doktor ve Eczacılar da Kapsama Girebilecek
- Mevcut Yeşil Pasaport Şartlarıyla Yeni Teklif Arasındaki Fark
- Yeşil Pasaport Başvurusu Nasıl Yapılacak?
- Yeşil Pasaport Kanun Teklifi Meclisten Geçti mi?
- 15 Yıllık Yeşil Pasaport Düzenlemesi Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Hususi damgalı (yeşil) pasaport alabilecek meslek gruplarının genişletilmesine yönelik yeni bir adım atıldı. Bursa Milletvekili Prof. Dr. Kayıhan Pala’nın ilk imza sahibi olduğu, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nda değişiklik yapılmasını öngören teklif, 9 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu.
2/3946 esas numarasıyla kaydedilen teklif, 13 Ekim’de İçişleri Komisyonuna sevk edildi. Düzenleme, özellikle kamudaki kadro derecesi şartlarını karşılamadığı için mevcut haklardan yararlanamayan ve özel sektörde çalışan belirli sağlık meslek mensuplarını ilgilendiriyor.
Teklifin kabul edilmesi halinde dört meslek grubunda en az 15 yıl fiilen çalışan ve diğer koşulları karşılayan kişilere yeni bir yeşil pasaport hakkı tanınması amaçlanıyor.
Yeşil Pasaport Verilmesi Önerilen 4 Meslek Hangileri?
TBMM’ye sunulan düzenlemede dört sağlık mesleği açıkça belirtiliyor.
Buna göre yeni haktan yararlanması öngörülen meslek grupları şöyle:
- Doktorlar (tabipler): 1219 sayılı Kanun kapsamında tabip unvanına sahip olanlar.
- Diş hekimleri: 1219 sayılı Kanun kapsamında diş hekimi unvanına sahip olanlar.
- Veteriner hekimler: 6343 sayılı Kanun kapsamında veteriner hekim unvanına sahip olanlar.
- Eczacılar: 6197 sayılı Kanun kapsamında eczacı unvanına sahip olanlar.
Teklifte bu dört meslek dışında hemşire, ebe, sağlık teknikeri veya diğer sağlık personeli unvanları için yeni bir hak düzenlenmiyor.
Dolayısıyla düzenleme bütün sağlık çalışanlarını kapsayan genel bir yeşil pasaport teklifi niteliğinde değil.
Yeşil Pasaport İçin 15 Yıl Çalışmak Yeterli Olmayacak
Kanun teklifinin en önemli ayrıntısı, 15 yıllık mesleki kıdemin tek başına yeterli görülmemesi.
Teklifin birinci maddesinde, mesleki unvan ve çalışma süresinin yanında meslek birliği kaydı ve belirli adli koşullar da bulunuyor.
| Şart | Teklifte öngörülen düzenleme |
|---|---|
| Mesleki unvan | Doktor, diş hekimi, veteriner hekim veya eczacı olmak |
| Çalışma süresi | En az 15 yıl fiilî mesleki kıdem |
| Meslek kuruluşu kaydı | İlgili kamu kurumu niteliğindeki meslek birliğine kayıtlı olmak |
| Adli koşul | Teklifte belirtilen suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması |
| Çalışılan sektör | Kamu veya özel sektör ayrımı yapılmaması |
| Yasal durum | Teklif henüz komisyonda |
Bu şartların tamamının birlikte değerlendirilmesi öngörülüyor.
15 Yıllık Süre Nasıl Hesaplanacak?
Teklifte yalnızca diploma tarihinin üzerinden 15 yıl geçmesi şartı bulunmuyor.
Kanun metninde en az 15 yıllık fiilî mesleki kıdem aranıyor.
Bu nedenle meslek diplomasını 15 yıl önce almış olmak, söz konusu süre boyunca gerçekten mesleğin icra edildiğini tek başına göstermeyebilir.
Örneğin bir doktorun veya eczacının mezuniyet tarihi ile fiilen mesleki faaliyet yürüttüğü süre birbirinden farklı olabilir.
Teklif kabul edilirse kıdemin hangi belgelerle kanıtlanacağı ve çalışma sürelerinin nasıl değerlendirileceğine ilişkin uygulama ayrıntılarının ayrıca belirlenmesi gerekecek.
Meslek Birliği Kaydı Zorunlu Olacak
Düzenlemede dikkat çeken ikinci şart, ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşuna kayıtlı olunması.
Kanun teklifinde dört meslek için şu kuruluşlar belirtiliyor:
| Meslek | İlgili meslek kuruluşu |
|---|---|
| Doktor | Türk Tabipleri Birliği |
| Diş hekimi | Türk Dişhekimleri Birliği |
| Veteriner hekim | Türk Veteriner Hekimleri Birliği |
| Eczacı | Türk Eczacıları Birliği |
Teklife göre meslek mensubunun ilgili birliğe kayıtlı olması ve en az 15 yıllık fiilî mesleki kıdeme sahip bulunması gerekiyor.
Bu nedenle yalnızca meslek unvanını taşımak veya belirli bir kurumda çalışmak, önerilen yeni düzenlemeden yararlanmak için yeterli olmayacak.
Yeşil Pasaport İçin Adli Soruşturma Şartı da Bulunuyor
Kanun teklifindeki önemli hükümlerden biri de adli durumla ilgili.
Teklifin birinci maddesinde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun ilgili bölümlerinde tanımlanan suçlar ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar bakımından hak sahipliği koşulu getiriliyor.
Buna göre belirtilen suçlardan dolayı hakkında soruşturma veya kovuşturma bulunan kişilere yeni düzenleme kapsamında hususi damgalı pasaport verilmemesi öngörülüyor.
Burada önemli bir hukuki ayrım bulunuyor.
Teklif yalnızca kesinleşmiş mahkûmiyet kararını esas almıyor. Belirtilen suçlar kapsamında devam eden soruşturma veya kovuşturma da düzenlemede yer alıyor.
Ancak bu hüküm, herhangi bir suçla ilgili her soruşturmanın otomatik olarak aynı sonucu doğuracağı şeklinde yorumlanmamalı. Koşul, kanun teklifinde açıkça atıf yapılan suçlarla sınırlı.
Düzenleme henüz yürürlüğe girmediğinden bu şartlar da mevcut yeni bir başvuru uygulaması olarak değerlendirilemez.
Özel Sektörde Çalışan Doktor ve Eczacılar da Kapsama Girebilecek
Teklifin gerekçesinde kamu ve özel sektör çalışanları arasındaki farklılığa özellikle dikkat çekiliyor.
Mevcut sistemde yeşil pasaport hakkı, kamu görevlileri bakımından belirli kadro derecesi ve statü koşullarına bağlı.
Bu nedenle her kamu çalışanı yalnızca mesleği nedeniyle otomatik olarak yeşil pasaport alamıyor.
Özel hastanede çalışan doktorlar, serbest çalışan diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar açısından ise yalnızca mesleki kıdemi esas alan genel bir yeşil pasaport hakkı bulunmuyor.
Yeni teklif, dört meslek grubunda kamu ve özel sektör ayrımını kaldırmayı hedefliyor.
Böylece düzenleme kabul edilirse:
- Özel hastanelerde görev yapan doktorlar,
- Özel sağlık kuruluşlarında çalışan diş hekimleri,
- Serbest meslek faaliyetinde bulunan veteriner hekimler,
- Eczane işleten veya mesleğini ilgili mevzuata uygun şekilde icra eden eczacılar,
- Kamuda çalışmakla birlikte mevcut kadro derecesi koşulları nedeniyle yeşil pasaport hakkı bulunmayan meslek mensupları
diğer şartları da karşılamaları halinde yeni düzenleme kapsamında değerlendirilebilecek.
Ancak kamu veya özel sektörde çalışmak tek başına yeterli olmayacak. Fiilî mesleki kıdem, ilgili meslek kuruluşuna kayıt ve adli koşulların da sağlanması gerekecek.
Mevcut Yeşil Pasaport Şartlarıyla Yeni Teklif Arasındaki Fark
Türkiye’de hususi damgalı pasaport hakkı, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14. maddesinde düzenleniyor.
Yürürlükteki kurallara göre birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan belirli devlet memurları ile diğer kamu görevlileri, mevzuatta öngörülen şartlarla yeşil pasaport alabiliyor.
Ayrıca baro levhasına kayıtlı en az 15 yıl mesleki kıdemi bulunan avukatlar ve belirli şartları sağlayan vakıf yükseköğretim kurumu öğretim üyeleri için de özel düzenlemeler bulunuyor.
Yeni teklifin mevcut sistemden farkı şu şekilde:
| Mevcut uygulama | Yeni teklifte önerilen |
|---|---|
| Kamu görevlilerinde belirli kadro dereceleri esas alınıyor. | Dört meslek için en az 15 yıl fiilî mesleki kıdem esas alınacak. |
| Meslek unvanı tek başına genel bir hak sağlamıyor. | Belirtilen meslek unvanları için özel hak öneriliyor. |
| Özel sektörde çalışmak tek başına hak kazandırmıyor. | Kamu-özel sektör ayrımı yapılmaması amaçlanıyor. |
| Mevcut hak sahipleri yürürlükteki kanuna göre belirleniyor. | Yeni hak için meslek birliği kaydı ve adli koşullar öngörülüyor. |
Özetle teklif, mevcut yeşil pasaport haklarını kaldırmayı değil, belirli sağlık meslek mensupları için yeni bir hak sahipliği yolu oluşturmayı amaçlıyor.
Yeşil Pasaport Başvurusu Nasıl Yapılacak?
Yeni düzenlemeye ilişkin başvuru işlemleri henüz başlamadı.
Teklifte başvuru usullerinin ilgili bakanlıkların görüşleri alınarak hazırlanacak yönetmelikle belirlenmesi öngörülüyor.
Düzenleme yasalaşırsa uygulama esaslarının;
- Sağlık Bakanlığı,
- Tarım ve Orman Bakanlığı,
- Dışişleri Bakanlığı
görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenmesi planlanıyor.
Başvurularda kullanılacak belgeler, 15 yıllık kıdemin ispat yöntemi ve diğer işlemlerin ayrıntıları henüz kesinleşmiş değil.
Dolayısıyla bugün itibarıyla bu kanun teklifine dayanılarak yeni bir yeşil pasaport başvurusu yapılması mümkün değil.
Yeşil Pasaport Kanun Teklifi Meclisten Geçti mi?
14 Ekim 2026 itibarıyla düzenleme henüz Türkiye Büyük Millet Meclisinden geçmedi.
TBMM’nin resmî kayıtlarına göre teklifin son durumu şöyle:
| Kanun teklifi bilgisi | Açıklama |
|---|---|
| Teklif numarası | 2/3946 |
| Kanun değişikliği | 5682 sayılı Pasaport Kanunu |
| TBMM’ye sunulma tarihi | 9 Ekim 2026 |
| İlk imza sahibi | Bursa Milletvekili Prof. Dr. Kayıhan Pala |
| Komisyona sevk tarihi | 13 Ekim 2026 |
| Esas komisyon | İçişleri Komisyonu |
| Güncel durum | Komisyonda |
| Yürürlük tarihi | Henüz bulunmuyor |
Teklifin yasalaşabilmesi için gerekli Meclis aşamalarının tamamlanması gerekiyor.
Mevcut metinde, düzenlemenin kanunlaşması halinde Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Ancak komisyon ve Genel Kurul görüşmeleri sırasında teklifin değiştirilmesi veya kabul edilmemesi mümkün.
Bu nedenle dört meslek grubuna yeşil pasaport verileceği yönünde kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
15 Yıllık Yeşil Pasaport Düzenlemesi Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Doktor, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacıları ilgilendiren teklif için henüz kesin bir yürürlük tarihi açıklanmadı.
Düzenlemenin ne zaman görüşüleceği ve yasalaşıp yasalaşmayacağı Meclis sürecine bağlı.
Teklif kabul edilirse ilgili meslek kuruluşlarına kayıtlı, en az 15 yıllık fiilî kıdemi bulunan ve diğer şartları sağlayan dört meslek grubuna yeni bir yeşil pasaport hakkı tanınabilecek.
Ancak 15 yılını dolduran bütün doktor, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacılara bugünden itibaren yeşil pasaport verildiği yönündeki bilgiler gerçeği yansıtmıyor.
Kanun teklifinin güncel durumuna TBMM’nin 2/3946 sayılı teklif sayfasından ulaşılabiliyor.
Yeşil pasaport düzenlemeleri, memur hakları, kamu personeline yönelik gelişmeler ve TBMM’deki yeni kanun tekliflerini İşin Olsa üzerinden takip edebilir, önemli duyurulardan haberdar olmak için İşin Olsa mobil uygulamasını indirebilirsiniz.
