Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın (SBB) yayımladığı kamu istihdam verilerine göre, kamuda sözleşmeli personel sayısı 2026 yılının ilk çeyreğinden ikinci çeyreğine 26 bin 599 kişi geriledi. Mart ayında 446 bin 400 olan 4/B’li personel sayısı, Haziran itibarıyla 419 bin 801’e indi. Bu, üç aylık dönemde yaklaşık yüzde 6’lık bir düşüşe denk geliyor. Rakamlar ilk bakışta bir istihdam daralmasını çağrıştırsa da gerçek tablo farklı: azalmanın arkasında işten çıkarma değil, sözleşmeli personelin memur kadrolarına geçiş hakkı bulunuyor.
Bizde İşin Olsa ekibi olarak bu haberimizde hem rakamların ne anlama geldiğini hem de binlerce sözleşmeli çalışanı ilgilendiren kadroya geçiş sürecini ayrıntılarıyla aktaracağız.
Sözleşmeli Personelde 26 Bin 599 Kişilik Düşüş
Rakamlar ne söylüyor?
SBB’nin “Kamu Sektörü İstihdam Sayıları” verileri, aynı dönemde kadrolu personel tarafında tam ters bir hareket olduğunu ortaya koyuyor. Kadrolu (4/A) personel sayısı 3 milyon 534 bin 981’den 3 milyon 582 bin 25’e çıkarak 47 bin 44 kişilik artış kaydetti. Toplam kamu istihdamı ise 5 milyon 368 bin 945’ten 5 milyon 417 bin 126’ya yükseldi.
Tabloyu doğru okumanın yolu, iki rakamı birlikte değerlendirmekten geçiyor. Sözleşmeli taraftaki azalmanın büyük bölümü, kadrolu taraftaki artışa taşınmış durumda. Personel kamudan ayrılmıyor, statü değiştiriyor.
Düşüşün asıl nedeni: 3 yılını dolduran sözleşmeliye kadro
Bu hareketin temelinde, kamuoyunda fazla konuşulmayan ama binlerce çalışanı doğrudan ilgilendiren kalıcı bir düzenleme var. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel, aynı kurumda kesintisiz 3 yıllık çalışma süresini tamamladığında, talep etmesi halinde kadrolu memur statüsüne geçebiliyor.
Düzenleme, 26 Ocak 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7433 sayılı Kanun ile hayata geçti. Kanun, 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesine kalıcı bir geçiş mekanizması ekledi. 29 Kasım 2022 tarihi ve sonrasında göreve başlayıp aynı kurumda 3 yılını dolduran personel bu haktan yararlanabiliyor.
2022’nin sonu ile 2023’ün başında sözleşmeli olarak işe başlayanların 3 yıllık sürelerini 2026 içinde doldurmaya başlaması, tam da bu çeyrekte gözlenen düşüşle örtüşüyor.
Düşüş istihdam kaybı değil, statü değişimi
Kadrolu personeldeki artışın, sözleşmeli personeldeki azalmadan daha yüksek olması ayrıca dikkat çekiyor. Bu fark, kadroya geçişlerin yanında yeni memur alımlarının da tabloyu beslediğini gösteriyor. Haziran 2026 döneminde Adalet Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ve çeşitli üniversiteler başta olmak üzere pek çok kurumda kadrolu ve sözleşmeli personel alımı ilanları yayımlanmaya devam etti.
Kimler kadroya geçebiliyor?
4/B’den 4/A’ya geçiş belirli şartlara ve takvime bağlı. Süreç şu şekilde işliyor:
- 29 Kasım 2022 ve sonrasında göreve başlayan, aynı kurumda kesintisiz 3 yılını tamamlayan sözleşmeli personel başvurabiliyor.
- Başvuru, 3 yıllık sürenin dolmasının ardından 30 gün içinde bağlı bulunulan birime yazılı dilekçeyle yapılıyor. Bu süreyi kaçıranlar hakkını kaybediyor.
- Atama işlemleri, başvuru tarihinden itibaren en geç 60 gün içinde tamamlanıyor.
- Kadroya geçen personel hakkında aday memurluk hükümleri uygulanmıyor.
- Kadroya geçenler, aynı kurumda en az 1 yıl daha görev yapmak zorunda. Bu sürede yalnızca can güvenliği ve sağlık mazeretiyle nakil talep edilebiliyor.
Kadroya geçişin sağladığı haklar
Statü değişikliği yalnızca unvanla sınırlı değil. Kadrolu memur olmak, sözleşmeli personele kıyasla daha geniş özlük hakları anlamına geliyor:
- Belirli bir sürenin ardından kurumlar arası yer değiştirme (nakil) hakkı doğuyor.
- Kurum içi görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına katılma imkânı sağlanıyor.
- İş güvencesi ve özlük hakları bakımından daha güçlü bir statüye geçiliyor.
Bu yönüyle sözleşmeli personel için kadroya geçiş, bir hak kaybı değil net bir kazanım. İstatistiğe yansıyan düşüşün gerçek karşılığı da tam olarak bu.
Geçişler önümüzdeki dönemde de sürecek
2022 sonundan itibaren sözleşmeli statüde göreve başlayanların 3 yıllık sürelerini kademeli olarak tamamlamasıyla, kadroya geçişlerin önümüzdeki çeyreklerde de devam etmesi bekleniyor. Bu nedenle sözleşmeli personel sayısındaki gerileme, muhtemelen sonraki dönem verilerinde de görülecek.
Kamu istihdamına dair en güncel veriler, alım ilanları ve kadro haberleri için isinolsa.com’u takip etmeye devam edebilir, gelişmelerden anında haberdar olmak için mobil uygulamamızı kullanabilirsiniz.
Kadroya geçtiğinizde maaşınız ne olur? Kadrolu ve sözleşmeli personel maaşı arasındaki farkı merak ediyorsanız, güncel Maaş Hesaplama Robotu ile iki statüyü karşılaştırabilirsiniz.
