Maaş bordrosu, çalışanın belirli bir dönemde elde ettiği brüt ücret, ek ödemeler, vergi ve sigorta kesintileri ile net ödenen maaşını gösteren belgedir. Kamu çalışanları, kurumları Hazine ve Maliye Bakanlığının Kamu Elektronik Bordro Sistemi kapsamındaysa bordrolarını e-Devlet üzerinden görüntüleyebilir. Özel sektör çalışanlarında ise ücret hesabını gösteren belgenin çalışana verilmesi işverenin sorumluluğundadır.
İçindekiler
- Maaş Bordrosu Nedir?
- Maaş Bordrosunda Hangi Bilgiler Yer Alır?
- Brüt Maaş ve Net Maaş Arasındaki Fark Nedir?
- Maaş Bordrosu Nereden Alınır?
- Kamu Çalışanları Maaş Bordrosunu Nasıl Alabilir?
- Özel Sektör Çalışanları Maaş Bordrosunu Nasıl Alır?
- e-Devlet Maaş Bordrosu Nasıl Sorgulanır?
- e-Bordro Görünmüyorsa Ne Yapılmalı?
- Bordrodaki Net Tutar ile Bankaya Yatan Maaş Farklıysa Ne Yapılmalı?
- Maaş Bordrosu Neden Önemlidir?
- Maaş Bordrosunda Nelere Dikkat Edilmeli?
- Sık Sorulan Sorular
- Maaş bordrosu e-Devlet’ten alınır mı?
- Özel sektör çalışanının bordro alma hakkı var mı?
- Maaş bordrosunda fazla mesai görünür mü?
- e-Bordro ne zaman çıkar?
Maaş Bordrosu Nedir?
Maaş bordrosu, çalışanın maaşının hangi kalemlerden oluştuğunu ve yapılan kesintiler sonrasında ne kadar ödeme yapıldığını gösterir.
Özel sektör çalışanları açısından 4857 sayılı İş Kanunu’nun 37. maddesinde bu belge “ücret hesap pusulası” olarak düzenlenmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da ücretin bankaya yatırılması halinde dahi işverenin çalışana ücret hesabını gösteren pusulayı vermesi gerektiğini belirtiyor.
Ayrıca Vergi Usul Kanunu’nun 238. maddesi kapsamında işverenler, kanundaki istisnalar dışında, ödedikleri ücretler için ücret bordrosu düzenlemekle yükümlüdür.
Maaş Bordrosunda Hangi Bilgiler Yer Alır?
Bordronun içeriği çalışanın statüsüne, kurumuna ve ödeme türlerine göre değişebilir. Genel olarak şu bilgiler görülebilir:
- Çalışanın adı ve soyadı,
- Bordronun ait olduğu ay ve dönem,
- Aylık, günlük veya saatlik ücret,
- Brüt ücret,
- Fazla çalışma ve fazla mesai ödemeleri,
- Hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri,
- Prim veya diğer ek ödemeler,
- Vergi kesintileri,
- Sigorta primi kesintileri,
- Avans, nafaka veya icra gibi kesintiler,
- Toplam kesinti,
- Net ödenecek maaş.
İş Kanunu’nun 37. maddesine göre asıl ücrete yapılan eklemeler ile vergi, sigorta primi, avans, nafaka ve icra gibi kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesi gerekiyor.
Brüt Maaş ve Net Maaş Arasındaki Fark Nedir?
Bordro incelenirken en fazla karıştırılan bölümlerden biri brüt ve net ücret ayrımıdır.
Brüt maaş, ilgili ödeme dönemi için hesaplanan ücretin kesintiler yapılmadan önceki tutarını ifade eder.
Net maaş ise bordroda hesaplanan vergiler, sigorta primleri ve varsa diğer kesintilerin ardından çalışana ödenecek tutardır.
Bu nedenle iş sözleşmesinde veya iş ilanında belirtilen brüt ücret ile çalışanın banka hesabına geçen net tutarın aynı olması beklenmez.
Ayrıca fazla mesai, ikramiye, prim, ek ödeme veya benzeri kalemlerin bulunması halinde toplam ödeme normal aylık ücretin üzerine çıkabilir.
Maaş Bordrosu Nereden Alınır?
Maaş bordrosunun alınacağı yer, çalışanın kamu veya özel sektör personeli olmasına göre değişiyor.
Kamu Çalışanları Maaş Bordrosunu Nasıl Alabilir?
Hazine ve Maliye Bakanlığının e-Bordro sisteminden yararlanabilen kamu çalışanları, e-Devlet Kapısı üzerinden Hazine ve Maliye Bakanlığı e-Bordro Hizmeti bölümüne girerek maaş bordrolarını görüntüleyebilir.
Sisteme e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı veya internet bankacılığı yöntemlerinden biriyle giriş yapılabiliyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı e-Bordro Hizmeti
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün açıklamasına göre genel ve özel bütçeli kurumlarda çalışan ve maaşları Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi (KBS) üzerinden hesaplanan personelin bordroları, her ayın 14’ü sabahından itibaren e-Bordro sisteminden alınabiliyor. Geçmiş aylara ait bordrolara da sistem üzerinden erişilebiliyor.
Ancak her kamu çalışanı bu sisteme dahil değil.
Muhasebat Genel Müdürlüğünün e-Bordro bilgilendirmesinde askeri personel ile belediye, il özel idaresi ve KİT’lerde çalışan personelin maaşlarının KBS üzerinden hesaplanmaması nedeniyle söz konusu e-Bordro uygulamasından yararlanamadığı belirtiliyor. Bu personelin bordro işlemleri çalıştıkları kurumun kullandığı sisteme göre yürütülebiliyor.
Özel Sektör Çalışanları Maaş Bordrosunu Nasıl Alır?
Özel sektör çalışanlarının maaş bordroları genel olarak Hazine ve Maliye Bakanlığının kamu personeline yönelik e-Bordro hizmetinden alınmaz.
Çalışan, ücret hesap pusulasını veya bordrosunu işvereninden, insan kaynakları biriminden ya da işyerinin kullandığı personel portalından temin edebilir.
Ücretin banka hesabına yatırılması, ücret hesap pusulası verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıklamasında, banka üzerinden ödeme yapılsa dahi İş Kanunu’nun 37. maddesi kapsamında çalışana ücret hesabını gösteren pusula verilmesi gerektiği açıkça belirtiliyor.
e-Devlet Maaş Bordrosu Nasıl Sorgulanır?
Kapsama giren kamu personeli için işlem oldukça kısa sürüyor.
e-Devlet’e giriş yaptıktan sonra arama alanına “e-Bordro” yazılarak Hazine ve Maliye Bakanlığı e-Bordro Hizmetine ulaşılabilir. İlgili yıl ve ay seçilerek mevcut bordro görüntülenebilir.
e-Devlet’teki hizmet sayfası, kullanıcıların kimlik doğrulaması yaptıktan sonra sisteme erişmesine imkan sağlıyor.
e-Bordro Görünmüyorsa Ne Yapılmalı?
Kamu çalışanının e-Bordro sistemine dahil olmasına rağmen bordrosunu görüntüleyememesi, personel bilgilerindeki eksiklik veya hatadan kaynaklanabilir.
Muhasebat Genel Müdürlüğü; emekli sicil numarası, memuriyet sicil numarası veya kurum bilgilerinde hata bulunması durumunda çalışanın öncelikle kendi kurumundaki mutemet veya ilgili birime başvurmasını öneriyor.
Dolayısıyla bordronun görünmemesi doğrudan maaş ödemesinin yapılmadığı anlamına gelmez.
Bordrodaki Net Tutar ile Bankaya Yatan Maaş Farklıysa Ne Yapılmalı?
Kamu personelinde e-Bordro üzerinde görünen “net ödenen” tutar ile banka hesabına yatırılan tutar arasında fark oluşması halinde kurumun personel veya mutemet birimi ile ödemeyi gerçekleştiren muhasebe birimine başvurulması gerekiyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığının açıklamasında da e-Bordro üzerindeki net ödenen tutarın sistemde kişi adına hesaplanan ve banka hesabına yatırılması gereken tutarı gösterdiği belirtiliyor.
Özel sektör çalışanları ise bordroda yer alan net ücret ile banka ödemesini karşılaştırmalı; açıklanamayan bir fark bulunması halinde işveren veya insan kaynakları biriminden hesaplamanın ayrıntısını istemelidir.
Maaş Bordrosu Neden Önemlidir?
Maaş bordrosu yalnızca ay sonunda alınan ücretin gösterildiği bir belge değildir. Çalışanın ücretinin nasıl hesaplandığını kontrol edebilmesini sağlar.
Özellikle fazla mesai, prim, tatil günü çalışması, vergi, sigorta primi ve diğer kesintiler bordro üzerinden karşılaştırılabilir.
Bunun yanında bankacılık işlemleri, kredi başvuruları veya gelir belgesi talep edilen bazı işlemlerde de maaş bordrosu istenebilir. Belgenin kabul koşulları ise işlemi yapan kurumun kurallarına göre değişebilir.
Maaş Bordrosunda Nelere Dikkat Edilmeli?
Bordro teslim alındığında öncelikle belgenin doğru aya ait olup olmadığı kontrol edilmelidir. Ardından brüt ücret, çalışma dönemi, fazla mesai ve diğer ek ödemeler ile yapılan kesintiler incelenmelidir.
Bordrodaki net ödenecek tutar ile banka hesabına yatırılan ücretin karşılaştırılması da önemlidir.
Fazla çalışma yapıldığı halde bordroda bu ödeme görünmüyorsa veya açıklanamayan bir kesinti bulunuyorsa işverenin ya da kurumun ilgili biriminden ayrıntılı bilgi talep edilmesi yerinde olacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Maaş bordrosu e-Devlet’ten alınır mı?
KBS üzerinden maaşı hesaplanan ve Hazine ve Maliye Bakanlığı e-Bordro sistemi kapsamındaki kamu çalışanları bordrolarını e-Devlet’ten alabilir. Tüm kamu personeli ve özel sektör çalışanları için tek bir e-Devlet maaş bordrosu sistemi bulunmuyor.
Özel sektör çalışanının bordro alma hakkı var mı?
Evet. İş Kanunu’nun 37. maddesi uyarınca işverenin çalışana ücret hesabını gösteren bir ücret hesap pusulası vermesi gerekiyor. Maaşın bankadan ödenmesi bu yükümlülüğü ortadan kaldırmıyor.
Maaş bordrosunda fazla mesai görünür mü?
Fazla çalışma ücreti bulunuyorsa ücret hesap pusulasında asıl ücrete yapılan eklemelerin ayrı ayrı gösterilmesi gerekiyor.
e-Bordro ne zaman çıkar?
Muhasebat Genel Müdürlüğünün mevcut bilgilendirmesine göre KBS kapsamındaki personelin aylık bordroları her ayın 14’ü sabahından itibaren e-Bordro sisteminden alınabiliyor.
Kamu personeli hakları, maaşlar, e-Devlet işlemleri ve çalışma hayatındaki güncel gelişmeleri takip etmek için İşin Olsa’yı takip edebilir, mobil uygulamasını indirerek gelişmelerden haberdar olabilirsiniz.
