2000–2008 yılları arasında sigorta girişi bulunan çalışanların yakından takip ettiği kademeli emeklilik konusunda dikkat çeken bir ayrıntı ortaya çıktı. TBMM’de bulunan iki ayrı kanun teklifi, emeklilik yaşının değiştirilmesine yönelik farklı modeller içeriyor. Tekliflerden birinde kadınlar için 43, erkekler için 45 yaştan başlayan kademeli emeklilik şartları önerilirken diğerinde, gerekli prim ve hizmet koşullarını tamamlayanlara yaş şartı aranmadan aylık bağlanması öngörülüyor. Peki, iki teklifin farkı ne ve 2000, 2005 veya 2008 sigorta girişlileri için hangi şartlar gündemde?
İçindekiler
- Meclisteki İki Emeklilik Teklifi Arasında Ne Fark Var?
- İlk Teklifte 43 Yaştan Başlayan Emeklilik Modeli Var
- 2000–2008 Sigorta Girişlileri İçin Önerilen Yaş ve Prim Tablosu
- 2005 Sigorta Girişli Bir Çalışan İçin Ne Öneriliyor?
- 2026 Teklifinde Yaş Şartı Tamamen Kaldırılıyor mu?
- 2026 Teklifinde Hangi Yaşlar Yer Alıyor?
- Yaş Şartsız Emeklilikte Prim Günleri de Kaldırılacak mı?
- 2000, 2005 ve 2008 Girişlileri İçin İki Farklı Senaryo
- 2000 Yılında Sigortalı Olanlar
- 2005 Yılında Sigortalı Olanlar
- 2008 Yılının İlk Dört Ayında Sigortalı Olanlar
- Mevcut Emeklilik Şartlarında Değişiklik Yapıldı mı?
- İki Emeklilik Teklifi Meclisten Geçti mi?
- Kademeli Emeklilikte Bundan Sonra Ne Olacak?
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin dışında kalan sigortalılar için yeni bir yasal düzenleme beklentisi sürüyor. Türkiye Büyük Millet Meclisinin kayıtlarında bulunan 2/2755 ve 2/3988 esas numaralı teklifler, 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların emeklilik koşullarını yeniden ele alıyor.
Ancak iki teklifin aynı konuyu işlemesi, aynı emeklilik modelini önerdikleri anlamına gelmiyor. Birinde sigorta başlangıç yılına göre yaş ve prim basamakları belirlenirken diğerinde farklı bir yöntem dikkat çekiyor.
3 Kasım 2026 itibarıyla her iki teklif de komisyon aşamasında bulunuyor. Kademeli veya yaş şartsız yeni bir emeklilik hakkı henüz yürürlüğe girmiş değil.
Meclisteki İki Emeklilik Teklifi Arasında Ne Fark Var?
TBMM kayıtlarında yer alan iki teklifin hazırlanma tarihleri, imza sahipleri ve öngördükleri emeklilik koşulları birbirinden farklı.
| Teklif | 2/2755 | 2/3988 |
|---|---|---|
| TBMM’ye sunulma tarihi | 5 Aralık 2024 | 26 Ekim 2026 |
| Teklif sahibi | Ediz Ün | Gülüstan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli |
| Temel yaklaşım | Sigorta başlangıcına göre kademeli yaş ve prim şartı | Gerekçede kademe, maddede yaş şartı olmadan aylık |
| Yıl yıl yaş tablosu | Bulunuyor | Bulunmuyor |
| Prim günleri | Yıllara göre yeni rakamlar öneriliyor | Mevcut prim ve hizmet koşullarının tamamlanması esas alınıyor |
| Meclisteki durum | Komisyonda | Komisyonda |
Bu karşılaştırmada en önemli ayrıntı, 2026 tarihli teklifin genel gerekçesinde anlatılan model ile kanun maddesinde önerilen hükmün birbirinden farklı olması.
İlk Teklifte 43 Yaştan Başlayan Emeklilik Modeli Var
5 Aralık 2024 tarihinde Edirne Milletvekili Ediz Ün tarafından TBMM’ye sunulan 2/2755 sayılı teklif, sigorta başlangıç tarihine göre kademeli emeklilik şartları oluşturulmasını amaçlıyor.
Teklifte, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 dönemindeki sigorta başlangıçları için kadın ve erkeklere ayrı yaş sınırları belirlenmesi öneriliyor.
Buna göre kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaştan başlayan emeklilik koşulları, sigorta başlangıç yılı ilerledikçe kademeli olarak yükseliyor.
2000–2008 Sigorta Girişlileri İçin Önerilen Yaş ve Prim Tablosu
2024 tarihli kanun teklifinin birinci maddesinde yer alan şartlar şöyle:
| Sigorta başlangıç yılı | Kadın yaşı | Erkek yaşı | Önerilen prim günü |
|---|---|---|---|
| 2000 | 43 | 45 | Metinde 6.250 ve 6.325 gün çakışıyor |
| 2001 | 43 | 45 | 6.400 |
| 2002 | 43 | 45 | 6.475 |
| 2003 | 44 | 46 | 6.550 |
| 2004 | 45 | 47 | 6.625 |
| 2005 | 46 | 48 | 6.700 |
| 2006 | 47 | 49 | 6.775 |
| 2007 | 48 | 50 | 6.850 |
| 2008 (30 Nisan’a kadar) | 49 | 51 | 6.925 |
Bu tablo mevcut SGK emeklilik şartları değildir. Yalnızca 2/2755 sayılı kanun teklifinde önerilen rakamları gösteriyor.
Teklifin maddesinde ayrıca düzeltilmesi gereken bir tarih çakışması bulunuyor.
İlk bentte 8 Eylül 1999 ile 31 Aralık 2000 arasında işe başlayanlar için 6.250 prim günü öngörülürken ikinci bentte 1 Ocak–31 Aralık 2000 dönemi için 6.325 gün yazıyor.
Dolayısıyla 2000 yılı sigorta girişlileri için iki farklı prim şartı aynı metinde yer alıyor. Teklifin yasama sürecinde bu çelişkinin giderilmesi gerekiyor.
2005 Sigorta Girişli Bir Çalışan İçin Ne Öneriliyor?
2024 tarihli teklife göre 2005 yılında ilk kez sigortalı olan bir kadın için 46 yaş ve 6.700 prim günü, erkek için ise 48 yaş ve 6.700 prim günü öneriliyor.
Örneğin 2005 sigorta girişli bir erkek çalışanın 6.700 prim gününü tamamladığını düşünelim.
Söz konusu teklif mevcut haliyle kanunlaşırsa ve çalışan diğer gerekli koşulları da taşırsa 48 yaşında emeklilik seçeneği gündeme gelebilecek.
Ancak bugün bu şartlarla emeklilik başvurusu yapılamıyor. Çünkü 2/2755 sayılı teklif henüz yasalaşmadı.
Ayrıca teklifin Mecliste değiştirilmesi veya kabul edilmemesi de mümkün.
2026 Teklifinde Yaş Şartı Tamamen Kaldırılıyor mu?
26 Ekim 2026 tarihinde TBMM’ye sunulan 2/3988 sayılı teklif ise farklı bir düzenleme içeriyor.
DEM Parti milletvekilleri Gülüstan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli tarafından hazırlanan teklifin gerekçesinde, 8 Eylül 1999 sonrasında ve 30 Nisan 2008 öncesinde sigortalı olanların emeklilik yaşlarının kademeli olarak yeniden belirlenmesi hedefleniyor.
Ancak teklifin kanun maddesi incelendiğinde yıl yıl belirlenmiş bir yaş tablosu bulunmuyor.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na eklenmesi önerilen Geçici Madde 113, belirli sigortalılardan yaşlılık aylığı için gerekli sigortalılık süresi, hizmet süresi ve prim günü koşullarını tamamladığı hâlde yaş şartını karşılayamayanlara, yazılı başvuruyla aylık bağlanmasını öngörüyor.
Başka bir ifadeyle teklifin gerekçesinde kademeli yaş sistemi anlatılırken, kanun maddesinde yaş koşulunun aranmaması yönünde bir düzenleme yer alıyor.
Bu ayrım, iki teklif arasındaki en dikkat çekici farkı oluşturuyor.
2026 Teklifinde Hangi Yaşlar Yer Alıyor?
2024 teklifinin aksine 2026 tarihli düzenlemede 2000, 2003, 2005 veya 2008 girişlileri için belirlenmiş ayrı emeklilik yaşları bulunmuyor.
Bu nedenle 2/3988 sayılı teklif üzerinden belirli bir sigorta başlangıç yılı için 43, 46 veya 49 yaşında emeklilik hesabı yapmak doğru değil.
Ayrıca teklifin gerekçesinde 30 Nisan 2008 öncesi vurgulanırken kanun maddesinde aynı bitiş tarihi açıkça tekrarlanmıyor. Madde, 8 Eylül 1999 sonrasında ilgili eski sosyal güvenlik kanunlarına tabi sigortalılar üzerinden kapsam tanımlıyor.
Bu nedenle düzenlemenin hangi sigortalılık statülerini ve tarihleri ne şekilde kapsayacağı da Meclis sürecinde açıklığa kavuşturulması gereken konular arasında bulunuyor.
Yaş Şartsız Emeklilikte Prim Günleri de Kaldırılacak mı?
2026 tarihli teklifin önemli ayrıntılarından biri, prim ve hizmet koşullarını ortadan kaldırmayı amaçlamaması.
Madde metninde yaşlılık aylığı için gerekli diğer koşulların tamamlanmış olması esas alınıyor.
Örneğin 2005 yılında ilk kez 4/A kapsamında sigortalı olan bir kişinin mevcut mevzuattaki normal emeklilik seçeneğinde 7.000 prim günü şartı bulunuyor.
Alternatif emeklilik yolunda ise 4.500 prim gününün yanında 25 yıllık sigortalılık süresi gerekiyor.
Bu kişi 2026 teklifine dayanarak yalnızca 4.500 prim gününü tamamladığı için bugün emekli olamıyor.
Çünkü hem mevcut yaş ve hizmet şartları yürürlükte hem de teklif henüz kanunlaşmadı.
Teklifin ileride kabul edilmesi durumunda dahi yaş dışındaki gerekli koşulların hangi statüler için nasıl uygulanacağı, yürürlüğe girecek nihai hükme göre değerlendirilecek.
2000, 2005 ve 2008 Girişlileri İçin İki Farklı Senaryo
İki teklifin farkını görmek için aynı sigorta başlangıç yıllarını karşılaştırmak yeterli.
2000 Yılında Sigortalı Olanlar
2024 tarihli teklifte kadınlar için 43, erkekler için 45 yaş öngörülüyor. Ancak 2000 yılındaki prim günü koşulu, teklif maddesinde çakışan iki ayrı bent nedeniyle net değil.
2026 tarihli teklifin kanun maddesinde ise 2000 girişlileri için özel bir yaş sınırı bulunmuyor. Yaş dışındaki gerekli koşulları tamamlayanların aylık alabilmesi öneriliyor.
2005 Yılında Sigortalı Olanlar
2024 tarihli teklifte kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş ve 6.700 prim günü öneriliyor.
2026 tarihli teklifte ise 2005 yılına özel yeni bir prim veya yaş rakamı belirlenmiyor. Mevcut koşulların yaş dışındaki bölümünün tamamlanması esas alınıyor.
Bu nedenle ilk teklifteki 6.700 prim gününün ikinci teklif için de otomatik olarak geçerli olduğu düşünülmemeli.
2008 Yılının İlk Dört Ayında Sigortalı Olanlar
2024 teklifinde 1 Ocak–30 Nisan 2008 döneminde sigortalı olan kadınlar için 49, erkekler için 51 yaş ve 6.925 prim günü öneriliyor.
2026 teklifinin gerekçesi de 30 Nisan 2008 öncesindeki sigortalılara yönelik bir düzenlemeyi hedefliyor. Ancak kanun maddesinde bu dönem için özel bir yaş veya prim tablosu bulunmuyor.
Dolayısıyla iki teklifin aynı başlangıç yılına farklı yöntemlerle yaklaştığı görülüyor.
Mevcut Emeklilik Şartlarında Değişiklik Yapıldı mı?
Hayır. TBMM’ye iki ayrı teklif sunulmuş olması, yürürlükteki emeklilik koşullarını değiştirmiyor.
SGK’nın mevcut düzenlemelerine göre 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez 4/A kapsamında sigortalı olanlar için genel olarak iki emeklilik seçeneği bulunuyor.
Birinci seçenekte kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 7.000 prim günü aranıyor.
İkinci seçenekte ise aynı yaş koşullarının yanında 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4.500 prim günü gerekiyor.
Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındaki kişiler için farklı hizmet ve prim koşulları uygulanabiliyor.
Bu nedenle çalışanların güncel emeklilik haklarını değerlendirirken kendi sigortalılık statülerini, ilk işe giriş tarihlerini ve SGK kayıtlarını esas almaları gerekiyor.
İki Emeklilik Teklifi Meclisten Geçti mi?
3 Kasım 2026 itibarıyla TBMM’nin resmî kayıtlarında her iki teklifin son durumu da komisyonda olarak gösteriliyor.
2/2755 sayılı teklif 6 Aralık 2024’ten, 2/3988 sayılı teklif ise 28 Ekim 2026’dan bu yana komisyon sürecinde bulunuyor.
Her iki düzenlemenin esas komisyonu Plan ve Bütçe Komisyonu, tali komisyonu ise Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu.
Ancak teklifler hakkında kabul edilmiş bir kanun veya açıklanmış kesin yürürlük tarihi bulunmuyor.
Kanun tekliflerinin yasalaşabilmesi için gerekli Meclis aşamalarının tamamlanması gerekiyor. Bu süreçte maddeler değiştirilerek kabul edilebilir, mevcut hâliyle kabul edilebilir veya yasalaşmayabilir.
Kademeli Emeklilikte Bundan Sonra Ne Olacak?
1999 sonrası sigortalıları ilgilendiren iki ayrı teklif, emeklilik şartlarının yeniden düzenlenmesine ilişkin farklı yaklaşımları gündemde tutuyor.
2024 tarihli teklif sigorta başlangıcına göre yaş ve prim basamakları oluşturulmasını önerirken 2026 tarihli teklifin kanun maddesinde, diğer koşulları tamamlayan belirli sigortalılar için yaş şartı olmadan aylık bağlanması hedefleniyor.
Ancak hiçbir teklif şu an yeni bir emeklilik hakkı sağlamıyor.
Çalışanlar açısından belirleyici gelişme, tekliflerin Meclis sürecinde nasıl ele alınacağı ve kabul edilecek bir düzenleme bulunup bulunmayacağı olacak.
Kademeli emeklilik, 2000–2008 sigorta girişlilerinin hakları ve TBMM’deki yeni kanun tekliflerine ilişkin gelişmeleri İşin Olsa’dan takip edebilir, son dakika bildirimleri için İşin Olsa mobil uygulamasını indirebilirsiniz.
