SGK Girişi 1991-2011 Arasında Olanlar Dikkat! Emeklilik Hesabı Bu Tarihlerde Değişiyor

Emeklilik planı yapan milyonlarca çalışan için yalnızca ilk sigorta giriş tarihine bakmak yeterli değil. 8 Eylül 1999 ve 30 Nisan 2008 tarihleri emeklilik koşullarında kritik sınırları oluştururken, 2008 sonrasında işe başlayanlarda gerekli primin hangi yılda tamamlandığı emeklilik yaşını dahi değiştirebiliyor. Peki 1991-2011 arasında sigorta girişi bulunanların mevcut mevzuata göre emeklilik hesabı nasıl yapılıyor?

İçindekiler

• 8 Eylül 1999 Öncesinde EYT Farkı
• 9 Eylül 1999 Sonrası Neden Önemli?
• 2008 Sonrasında Sistem Bir Kez Daha Değişiyor
• 2036’dan Sonra Emeklilik Yaşı Nasıl Artacak?
• 2011’de İşe Giren Bir Çalışan Kaç Yaşında Emekli Olabilir?
• Bağ-Kur ve Memurlarda Prim Şartı Farklı
• Askerlik Borçlanması Emeklilik Tarihini Geri Çekebilir mi?
• Doğum Borçlanmasında Aynı Kural Yok
• 1991-2011 Arasında İşe Girenler İçin 3 Kritik Dönem
• “Yeni Emeklilik Yaşı Geldi” İddialarına Dikkat
• İşe Giriş Tarihi Tek Başına Yetmiyor

Türkiye’de emeklilik şartlarını belirleyen en önemli unsurların başında ilk sigortalılık tarihi geliyor.

Özellikle 1991 ile 2011 yılları arasında çalışmaya başlayanlar açısından tek bir emeklilik formülünden söz etmek mümkün değil.

Çünkü bu dönemin içerisinde sosyal güvenlik sistemini değiştiren iki kritik tarih bulunuyor:

8 Eylül 1999 ve 30 Nisan 2008.

Bu tarihler nedeniyle birkaç gün veya birkaç aylık sigorta başlangıç farkı dahi kişinin tabi olduğu emeklilik koşullarını değiştirebiliyor.

Ancak son günlerde gündeme gelen “yeni yaş sınırları” ifadelerine karşı dikkatli olmak gerekiyor. Söz konusu koşullar yeni açıklanmış bir emeklilik düzenlemesinden ziyade yürürlükteki sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanıyor.

8 Eylül 1999 Öncesinde EYT Farkı

İlk sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 ve öncesinde bulunan çalışanlar açısından 2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesi önemli bir değişiklik getirdi.

EYT kapsamında gerekli koşulları sağlayan sigortalılarda emeklilik için yaş şartı kaldırıldı.

Ancak bu durum “1999 öncesinde sigortalı olan herkes hemen emekli olabilir” anlamına gelmiyor.

Sigortalının tabi olduğu statüye göre gerekli prim ödeme gününün ve diğer koşulların tamamlanması gerekiyor.

Dolayısıyla 1991 yılında işe başlayan kişiyle 1999 yılında işe başlayan kişinin gerekli prim şartı aynı olmayabiliyor.

9 Eylül 1999 Sonrası Neden Önemli?

EYT kapsamının hemen dışında kalan kesim açısından kritik tarih 9 Eylül 1999.

İlk kez 8 Eylül 1999 sonrasında ve 30 Nisan 2008’e kadar sigortalı olan 4/A’lı çalışanların normal emekliliğinde genel olarak;

Kadınlarda 58 yaş, erkeklerde 60 yaş ve 7.000 prim günü

şartı bulunuyor.

Bu dönemde sigortalı olanlar açısından başka bir seçenek de 4.500 prim günü üzerinden emeklilik.

Bu yöntemde 25 yıllık sigortalılık süresiyle birlikte kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartının sağlanması gerekiyor.

Dolayısıyla 9 Eylül 1999 sonrasında çalışmaya başlayanların durumu, EYT kapsamındaki çalışanlardan önemli ölçüde ayrılıyor.

2008 Sonrasında Sistem Bir Kez Daha Değişiyor

30 Nisan 2008 sonrasında ilk defa sigortalı olanlarda ise 5510 sayılı Kanun kapsamındaki sistem devreye giriyor.

4/A kapsamında çalışanlarda normal emeklilik için 7.200 prim günü temel koşullardan biri.

Burada çok önemli bir ayrıntı bulunuyor.

2008 sonrasında işe girenlerin gelecekte hangi yaşta emekli olacağının hesabında yalnızca “hangi yıl işe başladı?” sorusuna bakılmıyor.

7.200 prim gününün hangi tarihte tamamlandığı da önem taşıyor.

Prim şartını 31 Aralık 2035’e kadar tamamlayan 4/A’lılarda mevcut düzenlemeye göre kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş uygulanıyor.

Ancak prim şartının 2036 ve sonrasında tamamlanması durumunda emeklilik yaşı kademeli şekilde yükselmeye başlıyor.

2036’dan Sonra Emeklilik Yaşı Nasıl Artacak?

5510 sayılı Kanun kapsamındaki kademeli sistemde gerekli prim şartının tamamlandığı dönem ilerledikçe yaş şartı da yükseliyor.

Normal emeklilik hesabında sistem genel hatlarıyla;

2036-2037 döneminde kadınlarda 59, erkeklerde 61,

2038-2039 döneminde kadınlarda 60, erkeklerde 62,

2040-2041 döneminde kadınlarda 61, erkeklerde 63,

2042-2043 döneminde kadınlarda 62, erkeklerde 64

şeklinde ilerliyor.

Sonraki yıllarda kademeli artış devam ederek nihayetinde kadın ve erkeklerde 65 yaşa ulaşıyor.

Bu nedenle özellikle 2008 sonrasında sigortalı olan genç çalışanlarda prim günlerinin ne zaman tamamlanacağı, gelecekteki emeklilik yaşının hesaplanmasında kritik önem taşıyor.

2011’de İşe Giren Bir Çalışan Kaç Yaşında Emekli Olabilir?

Burada “2011 girişli herkes şu yaşta emekli olacak” şeklinde kesin bir rakam vermek yanıltıcı olabilir.

Örneğin 2011 yılında ilk defa 4/A kapsamında çalışmaya başlayan bir kişinin normal emekliliğinde 7.200 günlük prim şartı bulunuyor.

Kişinin kesintisiz çalışıp çalışmadığı ve 7.200 günü hangi tarihte tamamladığı, uygulanacak yaş şartının belirlenmesinde önem taşıyor.

Dolayısıyla aynı yıl sigorta girişi bulunan iki kişinin çalışma geçmişleri farklıysa emeklilik tarihleri de farklılaşabilir.

Bağ-Kur ve Memurlarda Prim Şartı Farklı

Burada bir başka kritik ayrım da sigortalılık statüsü.

4/A yani SSK kapsamında 2008 sonrasında normal emeklilik için 7.200 prim günü esas alınırken, 4/B kapsamında kendi adına çalışanlarda şart 9.000 güne çıkıyor.

SGK’nın güncel tablosuna göre 4/B’lilerde 9.000 günün 31 Aralık 2035’e kadar tamamlanması durumunda kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı uygulanıyor.

4/C kapsamındaki kamu görevlilerinde de 30 Nisan 2008 sonrasında ilk defa sigortalı olanlar açısından normal emeklilikte 9.000 günlük prim şartı bulunuyor.

Bu nedenle yalnızca “SGK girişim 2010” demek kişinin kesin emeklilik tarihini belirlemek için yeterli değil.

SSK mı, Bağ-Kur mu, Emekli Sandığı mı olduğu da hesaba katılmalı.

Askerlik Borçlanması Emeklilik Tarihini Geri Çekebilir mi?

Erkek sigortalılar açısından en fazla merak edilen konulardan biri askerlik borçlanması.

Askerlik süresi ilk sigorta başlangıcından önceyse, borçlanılan süre kadar sigorta başlangıcının geriye gitmesi mümkün olabiliyor.

Bu durum bazı çalışanların tabi olduğu emeklilik şartlarını değiştirebilir.

Özellikle ilk sigorta tarihi kritik bir mevzuat sınırına yakın olan çalışanlarda birkaç aylık geriye çekilme dahi önem kazanabiliyor.

Ancak her askerlik borçlanmasının otomatik olarak EYT kapsamına sokacağı şeklinde bir değerlendirme yapılmamalı.

Kişinin askerlik tarihi, sigorta başlangıcı ve borçlandığı süre birlikte hesaplanmalı.

Doğum Borçlanmasında Aynı Kural Yok

Kadın çalışanlarda ise doğum borçlanması eksik primlerin tamamlanmasında önemli avantaj sağlayabiliyor.

Mevzuattaki şartların karşılanması halinde üç doğuma kadar toplam 2.160 günlük süre borçlanılabiliyor.

Ancak burada askerlik borçlanmasıyla önemli bir fark bulunuyor.

Genel uygulamada doğum borçlanması sigorta başlangıcından sonraki uygun süreler için kullanıldığından ilk sigorta başlangıcını geriye çekmekten ziyade eksik prim günlerini tamamlamaya yardımcı oluyor.

Bu nedenle “borçlanma yapan herkes sigorta girişini geriye çeker” şeklinde genelleme yapmak doğru değil.

1991-2011 Arasında İşe Girenler İçin 3 Kritik Dönem

Mevcut SGK mevzuatı üzerinden tabloyu sadeleştirdiğimizde çalışanları üç ana dönemde değerlendirmek mümkün:

8 Eylül 1999 ve öncesi: EYT düzenlemesi kapsamında yaş şartının kaldırıldığı dönem. Prim ve diğer şartların tamamlanması gerekiyor.

9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008: 4/A’lılarda normal emeklilik açısından genel olarak kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 7.000 prim günü sistemi.

1 Mayıs 2008 ve sonrası: 5510 sayılı Kanun sistemi. 4/A’da normal emeklilik için 7.200 gün; 4/B ve 4/C’de ise genel olarak 9.000 gün üzerinden değerlendirme yapılıyor. 2036 sonrasında primin tamamlandığı tarihe göre yaş kademeli olarak yükseliyor.

“Yeni Emeklilik Yaşı Geldi” İddialarına Dikkat

Son dönemde sosyal medyada ve bazı internet sitelerinde mevcut emeklilik tabloları “SGK’dan yeni karar”, “yeni yaş sınırı” veya “emeklilik sistemi değişti” şeklinde sunulabiliyor.

Ancak mevcut bilgiler itibarıyla 1991-2011 arasında işe başlayanların tamamı için yeni açıklanmış ve yürürlüğe girmiş ayrı bir yaş düzenlemesinden söz etmek doğru değil.

Burada anlatılan temel yaş ve prim şartları mevcut sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanıyor.

Ayrıca kamuoyunda uzun süredir tartışılan kademeli emeklilik talebi ile 5510 sayılı Kanun’da zaten bulunan 2036 sonrası yaş kademesinin birbirine karıştırılmaması gerekiyor.

Bunlar aynı konu değil.

İşe Giriş Tarihi Tek Başına Yetmiyor

Emeklilik hesabında yapılan en yaygın hatalardan biri yalnızca ilk SGK giriş tarihine bakarak emeklilik yaşı hesaplamak.

Oysa kişinin;

ilk uzun vadeli sigorta başlangıcı, sigortalılık statüsü, toplam prim günü, doğum veya askerlik borçlanmaları, çalışma geçmişi ve bazı durumlarda prim şartının tamamlandığı tarih birlikte değerlendirilmek zorunda.

Özellikle 2008 sonrasında ilk defa çalışmaya başlayanlarda bu ayrıntı daha da önemli hale geliyor.

Bu nedenle 1991-2011 arasında işe girenlerin “hangi yıl kaç yaşında emekli olur?” tablolarını değerlendirirken kişisel hizmet dökümünün esas alınması gerekiyor.

Emeklilik mevzuatı, SGK gelişmeleri, memur ve işçi hakları ile güncel kamu personeli alımlarına ilişkin gelişmeleri İşin Olsa üzerinden takip edebilir; önemli gelişmelerden hızlı şekilde haberdar olmak için İşin Olsa mobil uygulamasını kullanabilirsiniz.